تلفات جنگ ایران و عراق
توضیحات : کتاب «جنگ خلیج فارس و آینده خاورمیانه» نوشتهی محمود طلوعی اثری تحلیلی دربارهی یکی از مهمترین بحرانهای سیاسی و نظامی اواخر قرن بیستم، یعنی جنگ خلیج فارس (۱۹۹۰–۱۹۹۱) و پیامدهای آن برای ساختار قدرت در خاورمیانه است.
طلوعی در این اثر به بررسی زمینههای شکلگیری حمله عراق به کویت، واکنش قدرتهای جهانی، نقش ایالات متحده و ائتلاف بینالمللی، اهمیت نفت و موقعیت راهبردی خلیج فارس میپردازد. بخش مهمی از کتاب به تحلیل این موضوع اختصاص دارد که جنگ خلیج فارس چگونه میتواند توازن سیاسی و امنیتی منطقه را تغییر دهد و چه تاثیری بر روابط میان کشورهای خاورمیانه و قدرتهای بزرگ بگذارد.
این کتاب بیشتر از آنکه صرفاً یک گزارش تاریخی از جنگ باشد، تلاشی برای تحلیل ژئوپلیتیک منطقه، آینده مناسبات قدرت در خاورمیانه و نقش عوامل اقتصادی، نظامی و سیاسی در تحولات منطقهای است.
فهرست مطالب:
«بخش اول: رقابتهای استعماری در خلیج فارس»
فصل اول- گذشته خلیج فارس
فصل دوم- پنج قرن رقابت برای سیادت بر خلیج فارس
فصل سوم- ساحلنشینان خلیج فارس
فصل چهارم- نفت و خلیج فارس
«بخش دوم: جنگ خلیج فارس و آینده خاورمیانه»
فصل اول- آمریکا و خلیج فارس
فصل دوم- جنگ ایران و عراق
فصل سوم- دامی که برای صدام گسترده شد
فصل چهارم- جنگ خلیج فارس
فصل پنجم- پیامدهای جنگ
ضمائم
توضیحات : عمليات والفجر مقدماتی در بهمن ۶۱ یکی از تلخ ترین شکست های ایران در جنگ هشت ساله بود؛ جایی که بسیاری از جوانهای سرزمین عزیزم مظلومانه در دشتهای فکه و اطراف آن به شهادت رسیدند بنا بود پس از آزادی خرمشهر در بهار ٦١ ، بصره را تهدید کنیم و تا ساحل شط العرب پیش برویم و بالاسر بصره باشیم تا دست برتر را داشته باشیم در تابستان ،۶۱ در عملیات رمضان شکست سختی خوردیم و نشد. حالا در زمستان سال ۶۱ به سمت العماره حمله میکردیم و برخی فرماندهان از ایجاد حکومت اسلامی در العماره می گفتند. نام عملیات را والفجر انتخاب کردیم و وعده های بسیاری برای پیروزی اش دادیم. اما وقتی شکست خورد نامش به والفجر مقدماتی تغییر کرد. پس از حواشی فراوان پیرامون نوشته های من در هفته های گذشته دیروز آقای رضایی در سخنانی گفته است: برخی میخواهند جنگ را تحریف کنند تا بر شیوه رهبری امام امت و کسب پیروزیهای دفاع مقدس خدشه وارد شود…» باید میان تحریف و نقد تفاوت قائل شد…
توضیحات : علت اصلی نوشتن این کتاب تنها به دلیل جنگ هشت ساله ما با عراق نیست بلکه ظلم وخفقانی است که طی ۲۴ سال حکومت صدام بر مردم عراق تحمیل شد و یکی از بدترین و سیاهترین دوران تا به به امروز میباشد. سیستم سرکوبی که برزان التکریتی (رئیس استخبارات عراق) و برادر ناتنی صدام در عراق ایجاد کرد جزء بیهمتاترین سیستمها تا به امروز است. برزان التکریتی در جایی گفته بود: اگر کسی با رژیم بعث دشمنی داشته باشد او را در هر نقطه از دنیا که باشد حتی در روستایی دور افتاده در ژاپن سرکوب میکنم. بدین شکل رژیم صدام توانست برای سالهای متوالی قیامهای مردمی عراق را سرکوب کند.
توضیحات : در این کتاب، با یک مقدّمه و هفت فصل، آمار و تصاویر هشت سال دفاع مقدّس و دو سال قبل از آغاز رسمی جنگ ارائه شده است. در ابتدا خلاصهای دربارهی انقلاب اسلامی ایران و عکسالعمل عراق و نظام بینالملل نسبت به انقلاب بیان شده است. سپس، تجاوز همه جانبهی ارتش عراق، بنبست در جنگ، آزادسازی مناطق اشغال شده، عبور از مرز برای تعقیب دشمن، گذر از موانع عبورناپذیر، پیشروی در شرق بصره و در آخر، پایان جنگ تشریح شده است. در ادامهی کتاب و پس از مقدّمه مذکور فشردهای دربارهی نبردهای زمینی همراه با نقشه، نمودار و جزئیات نام مناطق، نام عملیات، تاریخ و هدف و وسعت منطقهی آزادشده، همراه شرحی مختصر در زیر هر نقشه ارائه شده است. هفت فصل کتاب، مقاطع مختلف جنگ را (از قبل از انقلاب تا پایان جنگ) در برمیگیرند. فهرست مندرجات و مقدّمه به زبان انگلیسی و فارسی و نمونهی قطعنامه 598 سازمان ملل متّحد به زبان انگلیسی ارائه شده است.
توضیحات : بازنگری به وقایع یک دوره مهم تاریخی، خوب است در فاصله زمانی نه چندان دور و نه چندان نزدیک، نسبت به آن رخدادها صورت پذیرد. زیرا در این صورت از یک سو هنوز بسیاری از جوانب و زوایای مهم وقایع آن دوران از ذهنها دور نشده است و نمیتوان آن را پنهان نمود و از طرف دیگر، گذشت زمان، هر چند اندک، پرده از بسیاری ابهامات و اشتباهات برمیدارد و تحلیلگر را به سوی علل و اسباب حقیقی پیدایش وقایع به پیش میراند. این کتاب به فاصله کوتاهی پس از پایان جنگ ایران و عراق ( ۱۳۶۷ ۱۳۵۹ ) توسط وزیر دفاع وقت مصر، آقای عبدالحلیم ابوغزاله، درباره وقایع مهم این جنگ به رشته تحریر درآمده است و بیش از آن که به توصیف و شرح وقایع نظر داشته باشد، با دیدی تحلیلی به حوادث نگریسته و از این جهت بیانکننده نوع نگرش ایشان در طول این جنگ میباشد. اما ترجمه آن در یک دهه بعد، این امکان را فراهم آورده تا با مرور زمان و روشن شدن بسیاری ابهامات، بتوان قضاوتی منصفانهتر و واقعیتر نسبت به وقایع آن دوران و حتی نسبت به نگرشها و دیدگاههای حاکم در آن دوران داشته باشیم. آشنایی با دیدگاه وزیر دفاع مصر، نسبت به این جنگ، برای ما ایرانیان از اهمیت خاصی برخوردار است. مصر یکی از مهمترین کشورهای عربی و اسلامی است که در آن زمان با امضای پیمان کمپ دیوید، عملاً موجودیت کشوری به نام “اسرائیل” را در سرزمین غصب شده فلسطین به رسمیت شناخته بود و به این ترتیب از لحاظ سیاست بین المللی در صف بندی مقابل جمهوری اسلامی ایران قرارداشت. همچنین جنگ تحمیلی و به قول نویسنده “جنگ نیابتی” عراق علیه ایران و حمایت های سیاسی و عملی مصر از عراق، باعث میشود تا کتاب مزبور را به نوعی بیان یک دیدگاه از اردوی مقابل بدانیم. آشنایی با دیدگاه اردوی مقابل به ما کمک میکند تا برای بروز دشمنی ها و صف بندی ها و تداوم و تعمیق کینه های دوران جنگ، علل و اسباب جدیدی را شناسایی کنیم و بدین وسیله در بحرانهای مشابه احتمالی که در آینده با آن روبه رو میشویم، با اقدامات سنجیده خود مانع از توسعه و گسترش بیدلیل دامنه دشمنیها و بحرانها گردیم.