توضیحات :  تمدن عیلام باستان یکی از برجسته ترین و با شکوه ترین تمدن باستانی و بومی سرزمین ایران در اواخر هزاره سوم پیش از میلاد که از نظر تاریخی به چهار دوره:

نیا عیلامی یا «پروتر – عیلامی» (Proto – Elamite Perido) حدود ۳۲۰۰ – ۳۰۰۰ پیش از میلاد

عیلام کهن (Old – Elamite Perido) حدود ۲۷۰۰ – ۱۵۰۰ پیش از میلاد

عیلام میانه (Middle – Elamite Perido) حدود ۱۵۰۰ – ۱۰۰۰ پیش از میلاد

و عیلام نو (Neo – Elamite Perido) حدود ۱۱۰۰ – ۵۳۹ پیش از میلاد تقسیم شده اند. آثار و اشیایی از این تمدن بر اثر کشفیات باستان شناسی از دوره های یاد شده در موزه های باستان شناسی شوش و هفت تپه نگهداری و یا به معرض نمایش گذاشته شده است.

سوال اصلی این پژوهش در رابطه با بعضی از این اشیاء مکشوفه، این است که دارای چه ویژگی ها و جنبه های هنری هستند؟ و این آثار آیا مفهومی را نیز برای ما بازنمایی می کنند؟ بنابراین هدف از پژوهش حاضر در این راستا می توان توصیف و تحلیل بصری بعضی از اشیاء عیلامی انتخابی موجود در این در موزه می باشد. تا بتوان به حداقلی از شناخت آنها از جنبه هنری رسیده شود. ضمناً بنا به ضرورت های مورد نظر، پژوهش در صدد این است تا نوع کاربرد آنها را نیز در حد امکان مد نظر قرار دهد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که احتمالاً این اشیاء بیشتر جنبه کاربردی و تشریفاتی و یا (آئینی) داشته اند. همچنین دستاوردهای این پژوهش ضمن ایجاد زمینه برای پژوهش های بعدی با رویکرد هنری شناخت بیشتر این تمدن از طریق مطالعه و بررسی بر روی آثار یاد شده را فراهم می نماید.

توضیحات :  کتاب «یعقوب لیث، مرد برتر تاریخ ایران» اثر ناصر انقطاع یک زندگی‌نامه تاریخی درباره‌ی یعقوب لیث صفاری است، یکی از برجسته‌ترین چهره‌های تاریخ ایران پس از اسلام. این کتاب تلاش می‌کند تصویر کاملی از زندگی، شخصیت و نقش تاریخی یعقوب لیث در دوران خود ارائه دهد.

یعقوب لیث صفاری در قرن سوم هجری بنیان‌گذار سلسله صفاریان بود؛ او از طبقات پایین جامعه برخاست و توانست با تکیه بر شجاعت، رهبری و اراده‌ی قوی، نه‌تنها حکومت مستقل ایرانیان را در سیستان و شرق ایران تشکیل دهد، بلکه نفوذ خلافت عباسی را نیز به چالش بکشد و تلاش کرد بخشی از استقلال سیاسی و فرهنگی ایران را بازیابد. نقش او در احیای هویت ایرانی و زبان و فرهنگ فارسی در دوران پس از فتح اعراب، از نکات مهمی است که در کتاب‌ها و منابع تاریخی درباره‌اش برجسته می‌شود.

در این اثر، نویسنده با مروری بر منابع تاریخی و توجه به زندگی شخصی و نظامی یعقوب لیث، تصویری نسبتاً گسترده از دستاوردها، مبارزات و شخصیت تاریخی او ارائه می‌دهد، به‌طوری‌که خواننده می‌تواند هم با زمینه‌ی سیاسی و اجتماعی آن دوره آشنا شود و هم با نقش یعقوب در تحولات مهم تاریخی ایران پس از اسلام آشنا گردد.

توضیحات :  غلامحسین مقتدر تاریخ‌نگار و نظامی ایرانی بود. وی از افسران دوره رضاشاه بود و در دوره پهلوی دوم با درجه سرلشکری به معاونت وزارت جنگ رسید. او برای نگارش کتاب کلید خلیج فارس در سال ۱۳۳۳ برندهٔ جایزه سلطنتی کتاب سال شد. فرزندش، رضا مقتدر، از معماران به‌نام ایرانی است. از آثار مقتدر میتوان به کتابهای زیر اشاره کرد :

کلید خلیج فارس

تاریخ مختصر ایران

نبردهای بزرگ نادرشاه

جنگ‌های هفتصدساله ایران و روم

اسرار تخت جمشید

فهرستی از تاریخ ایران

تاریخ نظامی ایران

توضیحات :  در پیشرفت و توسعه هر جامعه به تاثیر عوامل متعددی می توان اشاره کرد. که از آن میان توسعه راههای ارتباطی مهمترین عامل می تواند باشد. در طول تاریخ بشر بسته به میزان تحول و تکامل علمی و فرهنگی جامعه راههای ارتباطی متنوعی ابداع شده است و از بین انواع مختلف راهها، راه آهن با ویژگی خاص خود حرف اول را می زند و به طور انکارناپذیر در ارتقاء کمی و کیفی اقتصاد و فرهنگ جامعه و جابه جایی کالاها و انسانها و حتی تبادلات فرهنگها و تمدنها نقش اساسی داشته است.

راه آهن با نقش منحصر به فردی که در توسعه جوامع داشته در مورد ایران باتوجه به تنوع سیمای ظاهری زمین وسعت ارضی زیاد نواحی مختلف الاقلیم و تراکم و تفرق مراکز تجمع انسانی و موقعیت خاصی که ایران از نظر استراتژیکی در بین سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا دارد از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده است و پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران تلاشی همه جانبه و پیگیر در توسعه شبکه خطوط، که تضمین کننده توسعه اقتصادی کشور می تواند باشد، مشاهده می شود.

در مقدمه این کتاب آمده است؛ راه‌آهن به دلیل برخورداری از ویژگی‌های ایمنی حمل و صرفه اقتصادی، جایگاه خاصی در میان سایر روش‌های حمل و نقل دارد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷، دوران شکوفایی صنعت راه‌آهن آغاز شد. بعد از پایان جنگ تحمیلی و آغاز استفاده از امکانات کشور در راه سازندگی، توسعه راه‌آهن هم شتاب بیشتری گرفت. احداث و گشایش راه‌آهن بافق_بندرعباس و راه‌آهن مشهد_سرخس_تجن و احیای راه ابریشم در آستانه قرن بیست‌ویکم از جمله فعالیت‌های تاریخی راه‌آهن ایران است.

توضیحات : یونس معروف به میرزا کوچک در محله استاد سرای رشت متولد شد. چون پدر یونس میرزا بزرگ نام داشت، یونس از کودکی به میرزا کوچک و سپس به نام کوچک خان یا کوچک جنگلی شهرت یافت. وی در دوران کودکی و جوانی در صالح آباد رشت و مدرسه جامع و مدرسه محمودیه تهران صرف و نحو و مقدمات علوم دینی را فرا گرفت. اما حوادث کشور، مسیر افکارش را تغییر داد و به صف مجاهدان مشروطیت پیوست. او شاهد به توپ بسته شدن مجلس شورای ملی، توسط محمد علی شاه و تحصن علما در سفارت عثمانی بود. او به امید نجات مشروطه به مجاهدین پیوست و در فتح قزوین شرکت کرد و با مشاهده ی اعمال خلاف بعضی از مجاهدین به موطن خود رشت بازگشت، اما بار دیگر به مجاهدین پیوست و در فتح تهران شرکت نمود و با قوای استبداد جنگید.

توضیحات :  در گذر قرن ها با قوانین و سنتهای مذهبی حاکم بر جامعه اسلامی، زنان از ابتدایی ترین حقوق انسانی محروم و در گوشه اندرونی ها محبوس شده بودند. فقها با قید و بندها و بایدها و نبایدهای پرشمار دینی نه تنها امکان هرگونه پیشرفت اجتماعی را از آنان گرفته بودند، بلکه بر نحوه پوشش و رفتار و سکنات و حتی رفت و آمدشان در کوچه و خیابان و تمام اموری که به زندگی شخصی و عمومی شان مربوط می شود، تعیین تکلیف می کردند؛ به گونه ای که قشریون با زنان به صورت انسان درجه دوم و در مواردی می توان گفت پایین تر از انسان برخورد می نمودند. به عنوان مثال در طبیعت حیوانات ماده تا به سن رشد کامل نرسند، به جنس نر اجازه جفتگیری نمی دهند اما با قواعد آن زمان دخترکان هشت، نه ساله وادار به ازدواج می شدند.

توضیحات : این کتاب شامل مختصری از زندگی کوروش بزرگ و داستانها به همراه سخنان وی و همچنین سخنان بزرگان جهان در مورد کوروش بزرگ می باشد. در این کتاب مطالب زیر را خواهد خواند :

زندگی نامه کورش

داستان ها

گزیده ای از مشهورترین بخشِ منشور کوروش

آخرین اندرز کورش به هنگام درگذشت

گزیده ای از سخنان کوروش بزرگ

سخنان بزرگان جهان در مورد کوروش بزرگ

شعری در وصف کوروش

توضیحات :  کتابی که اکنون در دست دارید مجموعه مقالاتی است که یک معلم فرانسوی به نام امیل لوسوئور نوشته است. وی بعنوان استاد رشته اقتصاد و حقوق سیاسی و معاون دانشکده در دانشکده حقوق تهران بین سالهای ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۱ (۱۲۹۸ – ۱۳۰۰ شمسی) در ایران خدمت کرده است. چنانکه می دانید این دوره یکی از بحرانی ترین ادوار تاریخ میهن ماست. اوضاع آن زمان را بر حسب نظم تاریخی وقایع و با وسواس یک خبرنگار دقیق و مطلع یادداشت نموده است و آنها را به تدریج برای درج در روزنامه ها و مجلات فرانسوی به پاریس ارسال و با امضاهای مستعار به چاپ رسانیده است.

همانطور که در متن کتاب مطالعه خواهید نمود آقای لوسوئور جزو کادر آموزشیی اولین دانشکده حقوق به تهران آمده است. این دانشکده وابسته به وزارت دادگستری بوده است، که بدستور وثوق الدوله در دوران نخست وزیریش به منظور تربیت کادر قضائی و اداری تحصیل کرده تاسیس شده بود. او در اواخر سال ۱۹۱۸ به تهران آمده است و علاوه بر تدریس در کلاسهای دانشکده معاونت آن را نیز بر عهده داشته است. بطوریکه از یک طرف در تماس نزدیک با اغلب دانشجویان دانشکده یا نسل انقلابی و پیشرو جامعه بوده است و از طرف دیگر به علت مسئولیت معاونت اداریش مجبور بوده است در تماس دائم با وزیر و اولیای دادگستری و ادارات تابعه آن و وزرای دیگر کابینه های وقت باشد، بعلاوه جزو میسیون فرهنگیی فرانسه و یکی از اعضاء سفارت فرانسه در دولت بوده است.

مهمتر از همه ارتباط او با عالیترین مرجع تصمیم گیریی حکومت یعنی دربار وقت بوده است. زیرا بطوری که خود او می نویسد چند نفر از اساتید دانشکده حقوق و حقوقدانان فرانسوی وظیفه تدریس این رشته را به شاه جوان مملکت یعنی احمد شاه قبل از رسیدن او به سن بلوغ و تاجگذاری ی رسمی اش بر عهده داشته اند و بدیهی است از این طریق او به اطلاعاتی دسترسی داشته است که بقیه تاریخ نویسان خارجی یا ایرانی که حوادث آن روزهای سیاه را وقایع نگاری می نموده اند از آن محروم بوده اند…

توضیحات : این کتاب بخشى از تاریخ ابوجعفر طبری شمرده مى‏شود که پروفسور نولدکه آن را به آلمانى ترجمه کرده و با تعلیقات مفصل به چاپ رسیده است. در راس حکومت ساسانی شاه قرارداشت که دارای اختیارات کامل بود. نخستین مقام اداری پس از وی وزرگ فرمادار نام داشت که باید کشور را تحت نظارت شاه اداره می‌کرد. اداره کشور در زمانی که در سفر یا جنگ بود معمولا به نیابت از وی در اختیار وزیر اعظم یا وزرگ فرمادار بود. وی گاهی یه سرداری سپاه نیز گماشته می‌شد و در جنگها شرکت می‌کرد. مذاکرات سیاسی نیز از وظایف وزرگ فرمادار بود. از وزرای مشهور ساسانی می‌توان ابرسام وزیر اردشیر و مهرنرسه وزیر یزدگرد اول و سورن پهلو وزیر وهرام پنجم را نام برد.

جامعه ایران در دوره ساسانی به صورت طبقاتی اداره می شد.در راس جامعه خاندان شاهی بود و پس از آن روحانیان (آسَروَن)، جنگاوران(ارتیشتاران)، دبیران، و سپس توده مردم. عضویت در یک طبقه موروثی بود اما در قوانین امکان انتقال ارتقای طبقاتی هم وجود داشت که بسیار نادر اتفاق می افتاد. برای ارتقای طبقه شخص باید هنر یا قابلیت ویژه ای از خود بروز می داد تا بتواند به طبقه مناسبش ارتقا پیدا کند. قانون چنین بود که وی باید هنرش را به شاه عرضه کند و پس از تایید موبدان و هیربدان به طبقه مورد نظر ارتقا یابد. هر طبقه خود به طبقاتی جزیی تر تقسیم می شد که البته ترتیب یا جزییات کامل آنها مشخص نیست.طبقه روحانیان شامل قاضیان (دادوران) مغان، موبدان، هیربدان، دستوَران، اندرزبدان (آموزگاران) می شد.این دسته ها هریک وظایف مجزایی داشتند.

دبیران نیز دسته هایی داشتند که برخی را امروز می شناسیم عبارتند از منشیان، محاسبان، نویسندگان احکام دادگاه ها، نویسندگان قراردادها، مورخان، پزشکان، منجمان. تفکیک بین طبقات در ایران به شدت مراعات می شد به طوری که اگر شاه در حالت مستی از یک خواننده می خواست با نوازنده از طبقه دیگر همنوایی کند وی باید عذر می خواست. حقوق مدنی در این دوره بر اساس اوستا و زند بود.

توضیحات :  شالوده فکری دگماتیسم در جنبش کمونیستی جهان، پس از دهها سال جمود فکری و سترونی اندیشه، زیر فشار عظیم واقعیات زندگی در حال فرو ریختن است. دوران پندارهای خوش مبنی بر دست یافتن به حقایق جاودانه و جهانشمول به مرور سپری می شود و زمینه کندوکاو پر وسواس در گوهر روندها و پدیده های تاریخی و اجتماعی و ارزیابی انتقادی راه پیموده شده به دور از دگمها و پیشداوری ها از هر باره فراهم تو می گردد. در سرزمین انقلاب اکتبر که دهها سال زیر بختک دیکتاتوری و به دنبال آن سالهای متمادی در برزخ رکود همه جانبه دست و پا زده است، گامهای اولیه در راستای وداع ابدی با سنن و میراث شوم استالینی برداشته می شوند. تدابیر و اقدامات گوناگون برای نوگرانی و دگرگون سازی همه جانبه حیات اجتماعی و در جهت غلبه بر ناهنجاریهای عمیق موجود، بازتاب روندی امیدبخش به مثابه جزئی از یک حرکت فراگیر نوین در کل جنبش کمونیستی جهان و طلیعه ای از یک رنسانس فکری تمام عیار در مجموعه این جنبش است.

اگر طی دهه های گذشته جزم اندیشی، تعطیل دمکراسی و تخطئه و حتی سرکوب هر حرکت و تفکر نوگرایانه و مستقل، با تکیه بر اهرم روابط ناسالم کمینترنی جنبش کمونیستی را در کام بحرانی ژرف فرو برده بودند، امروز شیوه تفکر نوین از راه باز نگری انتقادی گذشته در هم شکستن شجاعانه دگمها و پیشداوریها و دامن زدن به روندهای آموزشی خلاق جای خود را بیش از پیش در میان این جنبش می گشاید و به مثابه راه برون رفت از بحران ضرورت می یابد. در چارچوب کنکاشهای نوین و بازنگری انتقادی راه پیموده شده موضوع “انقلاب اکتبر” به مثابه رویدادی تاریخی با پیامدهائی اما فوق العاده متناقض و بغرنج جلی ویژه ای را اشغال کند و بدون تردید از بحث انگیز ترین موضوعات است…

توضیحات :  موضوع زناشوئی و احکام آن در ایران باستان یکی از مسائل و مطالبی است که کمتر روی آن بحث شده و شاید بتوان ادعا کرد که تا کنون کتابی مستقلا راجع به آن نوشته نشده است. زیرا درست است که کتابهای متعدد و مختلفی درباره ایران باستان چه بزبان پارسی و چه بزبانهای بیگانه نوشته شده و وقایع تاریخی و سیاسی و اجتماعی آن زمان تشریح گردیده است، ولی در آن کتابها از مسائل حقوقی کمتر سخن رفته است، بنابراین تشریح و بیان احکام حقوقی بویژه قواعد ورسوم زناشوئی خالی از اشکال نیست و اگر در این کتاب درست حق مطلب ادا نشده، بواسطه فقدان منابع و مآخذ حقوقی و تاریخی بوده است. چنانکه می دانیم قسمت بیشتر اوستا بر اثر تسلط عرب و در ازمنه اسلامی نابود شده است و هر چند تمام قسمتهای اوستا و کتب دینی دیگر تا قرن نهم میلادی هنوز موجود بوده بالااقل ترجمه پهلوی آنها به انضمام تفسیر معروف به زند را در دست داشته اند ولی صعوبت زندگانی که در آن تاریخ گریبانگیر زرتشتیان شده بود، مجال نمی داد که نسلا بعد نسل این مجموعه بزرگ دینی را رونویس کنند؛ و چون در این زمان دیگر دولتی که مروج دین زرتشتی باشد وجود نداشت و نسکهای حقوقی بیفایده و خالی از اهمیت و اعتبار بود…

توضیحات :  تاریخ بیست و چهار ساله ایران در عهد شاه اسماعیل به طور کلی دوره ای بی ثبات، متزلزل و پر آشوب و آکنده از نزاع و بحران و وحشت است و این بر خلاف چیزیست که غالبا در نظر خاص و عام رایج است. محققان و مورخان از ابتدای کار تاکنون نظرات مثبتی در مجموع به کارنامه شاه اسماعیل داشته و او را ستوده اند.برخی نیز با بزرگنمایی و افسانه پردازی، مشخصاٌ، خواننده را به گمراهی کشانده اند. گروه دیگری هم بوده اند که به صورت مغرضانه و صرفا با هدف تخریب و کوبیدن اسماعیل، وی را معروض بمباران حملات و نکوهش و تحقیر ساخته اند. انتخاب گزینشی منابع و تاکید بر آنها و چشم پوشی کردن آگاهانه از بسیاری از مسائل و صدور نتیجه های خلاف واقع از این مقدمه ها به معیت ایراد پاره ای از مطالب نادرست تاریخی، از جمله ایرادات این دست از نوشته هاست. این کتاب چنانکه از نامش پیداست، در صدد اصلاح آموخته ها و تکمیلِ شناخت ما از این دوره مهمِ بیست و چهار ساله است و از جمله ویژگی های آن، توجه به حوزه کهن ایران فرهنگی در جنوب غربی آسیا و آسیای مرکزی و نقش شاه اسماعیل یا به نحوی سلسله صفویه در تحولات و دگرگونی های عظیم این منطقه در بلندمدت است؛ چنانکه نپرداختن به این مساله مهم یکی از کاستی ها و نواقص در حوزه صفویه شناسی بود.

اثر حاضر پژوهشی است جامع، اصولی و روشمند با بهره گیری از منابع تازه و جدید که در تحقیقات کهنه پیشین از آنها استفاده نشده بود و می کوشد بابِ تازه ای در آگاهی ما از موضوع مورد بحث بگشاید. محتوای کتاب در دو فصل و در مجموع هجده بخش، تنظیم شده که به زوایای گوناگون این دوره پرحادثه می پردازد و بر امور سیاسی و نظامی متمرکز نیست.